هفته وحدت مخالفت امام صادق علیه السلام با تکفیر مسلمانان سخن از ضرورت وحدت مسلمین امری پسندیده و در اخبار و روایات بر آن تأکید شده است. مسلمانان با وحدت و همگرایی بر مشکلات خود فائق می‌شوند و از آسیب دشمن در امان می‌مانند اما اگر بنا بر طرد اهل سنت توسط شیعیان و یا برعکس باشد، مسلمانان تمام توان خود را صرف درگیری‌های داخلی کرده و از دشمن غافل می‌شوند
مخالفت امام صادق علیه السلام با تکفیر مسلمانان

روز 17 ربیع‌الاول زادروز تولد رسول خدا (ص) و امام صادق علیه السلام است که عنوان هفته وحدت هم یافته است و آغاز آن از 12 ربیع‌الاول است که اکثریت اهل سنت آن روز را روز تولد رسول خدا (ص) می‌دانند. سخن از ضرورت وحدت مسلمین امری پسندیده و در اخبار و روایات بر آن تأکید شده است. مسلمانان با وحدت و همگرایی بر مشکلات خود فائق می‌شوند و از آسیب دشمن در امان می‌مانند اما اگر بنا بر طرد اهل سنت توسط شیعیان و یا برعکس باشد، مسلمانان تمام توان خود را صرف درگیری‌های داخلی کرده و از دشمن غافل می‌شوند. سیره پیامبر و امام صادق علیه السلام چراغ راهی است برای این وحدت و هماهنگی. دراین‌باره واقعه‌ای از سیره امام صادق علیه السلام را از کتاب شریف کافی نقل می‌کنیم که نشان می‌دهد ایشان چگونه یاران خود را به وحدت و پذیرش دیگر مسلمانان دعوت و با تکفیر آنان با نمونه مثال‌هایی مخالفت می‌کرد.

در جمع یاران امام صادق علیه السلام افرادی بودند که تصور می‌کردند هر کس عقیده‌ای مانند عقیده آنان نداشته باشد از حوزه اسلام خارج است. اما در برابر برخی از یاران حضرت بر این نظر بودند که انکار اصول مذهب آنان را از حوزه اسلام خارج نمی‌سازد بلکه انکار ضروری دین باعث خروج افراد از حوزه اسلام می‌شود. به تعبیر دیگر انکار امامت که یکی از اصول مذهب شیعه است باعث خارج شدن از حوزه اسلام نمی‌شود. دراین‌باره بین محمد بن مسلم و ابوالخطاب یکی از یاران حضرت که بعد منحرف شد درگیری رخ داد و هاشم برید که شاهد این جریان بوده در سفر حج این مطلب را از امام صادق علیه السلام می‌پرسد. حضرت می‌فرماید وقتی پاسخ تو را می‌دهم که آن دو حاضر باشند. زمانی که آن دو حاضر بودند امام پرسش‌هایی را مطرح می‌کند و نمونه‌هایی بیان می‌کند که نشان می‌دهد بر این باور است که نمی‌توان افراد را به‌صرف عدم باور به امامت، کافر دانست.

هاشم صاحب بريد گويد: من با محمد‌‌بن‌مسلم و ابوالخطاب‏ بودم. ابوالخطاب‏ به ما گفت: چه می‌گویيد درباره كسى كه امر امامت را نشناسد؟ من گفتم: هر كه آن را نشناسد كافر است، ابوالخطاب گفت: كافر نيست تا حجت بر او اقامه شود و چون حجت بر او اقامه شد و آن را نپذيرفت آنگاه كافر است. محمد‌‌بن‌مسلم به او گفت: سبحان اللَّه! اگر نپذيرد و انكار هم نكند كافر است!؟ اگر انكار نكند كافر نيست. هاشم گويد: وقتی حج رفتم، خدمت امام صادق علیه السلام رسیده جريان را تعریف کردم. فرمود: اكنون تو تنها هستى و آن دو غایب‌اند. موعد دیدار با شما امشب، در کنار جمره وسطى، در منى.

هاشم گويد: شب من و محمد‌‌بن‌مسلم و ابوالخطاب خدمت حضرت رفتيم. امام به ما فرمود: شما درباره خدمتکاران و زنان و خاندان خود چه می‌گویيد؟ آيا گواهى به يگانگى خداى يگانه نمی‌دهند؟ عرض کردم: چرا! فرمود: آيا گواهى نمی‌دهند كه محمد(ص) رسول خدا است؟ عرض کردم: چرا ! فرمود: آيا نماز نمی‌خوانند، و روزه نمی‌گیرند و حج انجام نمی‌دهند؟ عرض کردم: چرا! فرمود: آيا آنچه شما بر آنيد (از شناسایی امام) آن‌ها مى‏شناسند و می‌فهمند؟ عرض کردم: نه! فرمود: آن‌ها در نظر شما چگونه هستند؟ عرض کردم: هر كه امر امامت را نشناسد كافر است.

فرمود: سبحان اللَّه: آيا اينان كه در مسیر راه‌های(مكه) و كنار آب‌ گاه‌ها هستند نديده‏اى؟ عرض کردم: چرا، فرمود: آيا این‌ها نماز نمی‌خوانند و...؟ آيا گواهى نمی‌دهند که معبودى جز خداى يگانه نيست و محمد(ص) رسول خدا است؟

عرض کردم: چرا، فرمود: آنچه شما بر آنید (از امر امامت) می‌دانند؟ عرض کردم: نه، فرمود: آن‌ها در نزد شما چگونه هستند؟ عرض کردم: هر كه اين امر امامت را نشناسد كافر است.

فرمود: سبحان اللَّه: آيا تو خانه كعبه و طواف کنندگان آن و اهل يمن و آويختن آن‌ها را به پرده كعبه نديده‏اى؟ عرض کردم: چرا! فرمود: آيا گواهى نمی‌دهند كه معبودى جز خداى يگانه نيست و محمد(ص) رسول خداn است و [آيا] نماز نخوانند و روزه نگيرند و حج نكنند؟ عرض کردم: چرا! فرمود: آيا آنچه شما بر آنيد (از امر امامت) می‌دانند؟ عرض کردم: نه! فرمود: درباره آن‌ها چه گویید؟ وی جواب قبلی را تکرار می‌کند.

حضرت فرمود: سبحان اللَّه: اين گفتار خوارج است (که به‌صرف گناه افراد را تکفیر می‌کنند)، سپس فرمود: اگر بخواهيد آگاهتان كنم؟ من گفتم: نه![1] امام فرمود: به تحقیق براى شما بد است چيزى را که از ما نشنيده‏ايد بگویید.

هاشم گويد: من تصور کردم و دریافتم حضرت ما را به پذیرش دیدگاه محمد‌‌بن‌مسلم وامی‌دارد.[2]

که منکر امامت را نمی‌توان کافر دانست و نمونه مثال‌هایی که حضرت بیان می‌کند به خوبی این مطلب را می‌رساند و این نظر فقهای شیعه است. در بحث نجاست کافر به این موضوع پرداخته‌اند و فقط ناصبی را نجس و خارج از محدوده دینی معرفی کرده‌اند.[3] ناصبی کسی است که دشمنی با اهل بیت عقیده او را تشکیل می‌دهد. نه هر مسلمان غیر شیعی را. زیرا اکثریت اهل سنت محب اهل بیت هستند. در نتیجه این مسلمانان اهل سنت جزو محدوده اسلام هستند و تکفیر آنان روا نیست.


نویسنده: حجت الاسلام علی اکبر ذاکری عضو هیات علمی پژوهشکده تاریخ و سیره

 

[1] . زیرا متوجه شد نظر حضرت بر خلاف نظر اوست که بر آن اصرار می‌ورزید.

[2] . الکافی؛ ج‏2، ص401. حسن مصطفوى؛ ترجمۀ اصول‌کافی؛ ج‏4، ص120.

[3] . امام خمینی، تحریر الوسیله، ج1، ص 119.


پربازدید‌ترین مطالب

مطالب مرتبط

پربازدید‌ترین مطالب

مطالب مرتبط
[Control]
تعداد بازديد اين صفحه: 143
 
logo-samandehi

آدرس: قم - میدان شهدا - خیابان معلم   پژوهشکده تاریخ و سبره اهل بیت (علیه السلام)
تلفن: 371160 - 025  داخلی 1305
ایمیل: history@isca.ac.ir

نقشه
ایتا
پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی
خانه | بازگشت | حريم خصوصي كاربران |
Guest (PortalGuest)

پ‍ژوهشكده تاريخ و سيره اهل بيت عليه‌السلام-پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامي
مجری سایت : شرکت سیگما