سیر تدوین و تطور صحابه ­نگاری، محمدرضا هدایت ­پناه، سال نشر۱۳۹۸

صحابه نگاری که قدمتی برابر با سیره نگاری دارد به فهرست و شرح حال و مسائل مختلف مربوط به یاران پیامبر (ص) می‌پردازد. صحابه نگاران در شرح حال صحابه آگاهی‌هایی داده‌اند که درباره حوادث دوران رسالت است، اما بسیاری از این آگاهی‌ها را مورخان و به خصوص سیره نگاران در ضمن شرح حوادث دوران رسالت بیان نکرده‌اند. بنابراین شرح حال نویسی صحابه بخشی از سیره شناسی و نیز شناخت حوادث قرن نخست به شمار می‌رود که شناخت این دو دوره (عصر رسالت و بعد از آن) بدون مطالعه کتب صحابه نگاری، شناخت جامعی نخواهد بود.

ذکر این نکته هم ضروری است که صحابه نگاری به دلیل چالشی بودن موضوع، تحت تأثیر شرایط سیاسی، اجتماعی و فرهنگی و دیدگاه‌های مختلف، تطورات بسیاری در طول تاریخ به خود دیده و از جهت ساختاری و محتوایی دستخوش تغییر و تحول فراوانی شده است.

در کتاب «سیر تدوین و تطور صحابه نگاری»، ضمن اشارات به سیر تدوین و تطور این دانش و مجموعه صحابه نگاری‌ها و صحابه نگاران، به نقش شیعه و اهل سنت در تحولات ساختاری و محتوایی و بیان مزایا و نواقص صحابه نگاری‌ها پرداخته است.