کتاب حاضر در پی آن است که نخست با معرفی منابع مربوط به زندگانی دوازده امام در دوره زمانی مورد نظر، شناختی کلی به لحاظ شکل و محتوا از آن تألیفات عرضه کند و با بررسی این آثار، میزان تغییرات شکلی و محتوایی آنها را آشکار سازد تا ارزش و اعتبارشان نسبت به کتابهای متقدم روشن گردد.
با توجه به فراوانی منابع مربوط به زندگانی امامان، در این پژوهش به کتابهای تاریخ، سیره و مناقب توجه شده و از تألیفات دیگری که در لابهلای مباحث عقیدتی، کلامی و فقهی، به روایاتِ سیره پرداختهاند، صرف نظر شده است؛ همچنین منابع و آثاری که به یک یا چند امام پرداختهاند، در این بررسی مورد توجه قرار نگرفتهاند.
نویسنده برای شناسایی منابع سیره و مناقب ائمه، از منابع و مآخذ کهن و جدید بهره برده است. در تألیفات قدیمی علاوه بر منابع دوره مورد نظر، به منابع متقدم بر این دوره نیز مراجعه شده است؛ چه اینکه یکی اهداف این کتاب بررسی کتابهای سیره و مناقب بر مبنای منابع متقدم بوده است؛ مانند بصائر الدرجات و اصول کافی که از مهمترین منابع متقدم است. در تحقیقات جدید، منابع کتابشناسی مهمتر و کارگشاتر بودهاند (مانند الذریعه آقابزرگ تهرانی) و علاوه بر این، از فهرستها نیز در شناسایی تألیفات مورد نظر بهره جسته شده است. نویسنده در شناسایی آثار و منابع شیعی مربوط به سیره امامان، علاوه بر آثار پیشگفته، از آثار رجالی و کتابهای دیگری که به نحوی به اوضاع سیاسی و فرهنگی قرنهای هفتم تا دوازدهم مربوط بودهاند و اطلاعات مفیدی در موضوع داشتهاند نیز سود برده است.
نویسنده بر آن است که تألیفات شیعه درباره سیره ائمه از نیمه قرن هفتم تا نیمه قرن دوازدهم روند رو به رشدی داشته است. در اواخر قرن هفتم و اوایل قرن هشتم فعالیتهایی در خصوص تدوین مبانی تشیع آغاز شد که سیرهنویسی نیز از این فعالیتها بهرهمند بود. این فعالیت در قرون دهم و یازدهم مصادف با دوره حاکمیت صفویان و برخی دولتهای شیعی در هند، به اوج خود رسید. عمده این تألیفات به قلم نویسندگان ایرانی بود. نخستین تألیف سیرهای در این دوره از عراق سر برآورد (مثل کشف الغمه اربلی). در دورههای متأخرتر (قرن یازده و بعد از آن)، شیعیان بحرین و هند سهمی در این زمینه داشتند، اما در حوزه جبل عامل اثری در این زمینه دیده نمیشود.