
تاریخ اجتماعی ـ فکری شیعیان هند از اهمیت ویژه نزد پژوهشگران تاریخ اسلام برخوردار است. سید اطهر عباس رضوی در کتاب حاضر، این موضوع را در آن ناحیه از جهان اسلام بررسی کرده و ضمن اشاره به تعاملات اجتماعی و فرهنگی شیعیان این منطقه با دیگر مناطق معرفی برخی شخصیتهای تأثیرگذار در نشر تشیع در این سرزمین را معرفی کرده و روابط دانشمندان شیعه با عالمان دیگر مناطق از جمله عراق و ایران و حکومتها و نیز سهم شیعیان در علوم مختلف را تبیین کرده است. جلد اول کتاب را منصور معتمدی ترجمه به فارسی نموده و ترجمه جلد دوم آن بر عهده عبدالحسین بینش بوده است. فصل اول جلد دوم کتاب تاریخ اجتماعی ـ فکری شیعه اثنا عشری که به تلاش شیعه اثنا عشری در هند شمالی اختصاص دارد از تلاش افرادی مانند پسران قاضی نورالله شوشتری و میرجمله سعیدخان سخن به میان آورده و در کنار آن به تنشهای میان شیعیان و اهل سنت بطور مفصل پرداخته است. در فصل دوم این کتاب علمای شیعه در هند شمالی معرفی میشوند و زندگانی علمای مناطقی نظیر پنجاب، کشمیر، عظیم آباد، بنگال و لکهنو در دوران حکومت اورنگ زیب و شاه جهان و علمای سدههای هجدهم و نوزدهم بطور اجمالی شرح داده میشود. در فصل سوم به سهم مهم شیعیان در علم، فلسفه و ادبیات هند اشاره شده و نقش افرادی مانند شاه فتح الله شیرازی، برادران گیلانی و حتی محمدباقر میرداماد که در این عرصهها تأثیرگذار بودند، مورد بررسی قرار گرفته است. در انتها نیز فصلی مستقل به آشنایی با نحوه بزرگداشت حادثه کربلا و آداب و رسوم خاص شیعیان اختصاص داده شده است.