این کتاب که به قلم دکتر اصغر منتظر القائم استاد دانشگاه اصفهان و خانم دکتر مریم سعیدیان عضو هیأت علمی و دانشیار همان دانشگاه تدوین شده است، جایگاه و نقش قبیله نخع در تحولات تاریخ اسلام و تشیع در سه قرن نخست هجری را بررسی کرده و نقش آنان در دگرگونی‌های اجتماعی و ارتباط آنان با اهل‌بیت: را کاویده و تلاش می‌کند تا حرکت تاریخی این قبیله و فراز و فرود آن را تحلیل نماید.
بررسی نقش و جایگاه اجتماعی، فرهنگی، سیاسی، اقتصادی قبایل عرب در تاریخ اسلام موضوع بنیادین تاریخی به شمار می رود. برخی از این قبایل نقش پررنگی در تحولات صدر اسلام و دوره‌های بعد داشته‌اند. قبیله نخع یکی از این قبایل است. این قبیله یکی از شاخه‌های قبیله بزرگ مذحج، در دگرگونی‌های تاریخ اسلام مشارکتی فعال و مؤثر داشت. قبیله نخع با فراگیری علوم اسلامی توانست میراثی عظیم از علوم دینی را در تاریخ علوم اسلامی و در خدمت به تشیع و مکتب اهل بیت: بر جای بگذارد که چهره‌های برجسته‌ای از افراد این قبیله در تحولات سیاسی صدر اسلام نقش آفریدند و بسیاری از آنها از هواداران اهل‌بیت: بودند، مالک اشتر نخعی و کمیل بن زیاد نمونه‌هایی از برجستگان نخع هستند که در تحولات عصر امیرالمؤمنین7 حضور جدی داشتند. مشارکت رجال نخعی در قیام‌ها و حرکت‌های شیعی نیز بیانگر گرایش اعتقادی آنان است. در دوره‌های بعد برخی افراد این قبیله از جهت علمی نیز اقدامات ارزنده‌ای داشته و نقش مهمی در توسعه و ترویج فرهنگ اهل‌بیت: انجام دادند.