در پى سیطره یافتن سلجوقیان بر ایران و عراق و به سبب علاقه آنان به حمایت از تسنن، شیعیان دوازده امامى که امامیه خوانده مىشدند، با سختگیرى فرمانروایان جدید روبرو شدند. سلجوقیان آنان را از مناصب ادارى راندند، پیشواى دینى آنان ـ شیخ طوسى ـ مجبور به فرار از بغداد گردید و در پى سرکوب شورش بساسیرى، شیعیان ساکن در محله کرخ، مورد حمله سنیان قرار گرفتند. اما این وضع، پایدار نماند و در طى سلطنت سلجوقیان، شیعیان امامى مذهب توانستند متصدى مناصب ادارى گردند، به وزارت برسند و در عرصه اجتماعى از قدرت و نفوذ بسیار برخوردار گردند.
ناتوانى سلجوقیان در ایجاد ساخت سیاسى پایدار، وجود امیران شیعه مذهب نظیر خاندان مَزیَدْ در عراق و خاندان باوند در ایران، اشتغال سلجوقیان به نبرد با اسماعیلیان، بروز اختلاف بین سلاطین سلجوقى و خلفاى عباسى و پایدارى نفوذ اجتماعى خاندانهاى شیعه مذهب و به ویژه نقیبان شهرها در طى دوره سلطنت سلجوقیان، از جمله عواملى هستند که در ایجاد این تحول نقش داشتهاند.
در عرصه مذهبى نیز امامى مذهبان با ایجاد مدارس متعدد به تربیت دانشوران دینى پرداختند و بر توانایى خویشتن براى مقابله با مخالفین عقیدتى افزودند.
این اثر، افزون بر توصیف جایگاه سیاسى و اجتماعى امامیه در طى دوران سلطنت سلجوقیان، به تبیین عوامل مؤثر در تغییر معادله قدرت به سود آنان و نیز زندگینامه و آثار برخى از دانشوران امامى مذهب آن دوران پرداخته است.