
بنا به روایات اسلامی و مورد قبول فریقین، تعداد دوازده جانشین رسولخدا از صدر اسلام مشخص بود. بحث بر این است که آیا نام و نسب و مشخصات این دوازده امام هم از همان زمان آشکار بوده و مسلمانان بخصوص شیعیان از آن آگاه بودهاند؟ آنچه در میان شیعیان شهرت دارد این است که نام ائمه از زمان پیامبر اعلام شده و مسلمانان از آن خبر داشتهاند. دستهای از روایات شیعی نیز این شهرت را تأیید میکند و در کتبی مانند کفایه الاثر درج شده است. روایات دیگری نشان میدهد که شیعیان از این موضوع به طور کامل خبر نداشتهاند و گفتگوها و پرسشهای آنان با پیشوایان خود، این عدم آگاهی را تأیید میکند.
این پژوهش با جمعآوری این دو دسته اخبار و بررسی آنها با تأکید بر رویکرد تاریخی، در صدد حلّ و پاسخگویی به تعارض میان این دو دسته است. تعارضی که موجب شبهه افکنی برخی مستشرقان یا غیر شیعیان شده و روایات دوازده امام را نادرست تلقی کردهاند.
در ساختار کتاب به سه ساحت کلامی، حدیثی و تاریخی مسئله توجه شده و هر فصل به بررسی ناسازگاری اخبار از منظر آن دانش میپردازد.
دستاورد تحقیق این است که تعداد دوازده امام از آغاز روشن بوده و مذاهب اسلامی در آن تردیدی ندارند. اما نام و نسب امامان تنها برای خود اهلبیت و احتمالاً برخی یاران ایشان مشخص بوده و شرایط برای اعلام رسمی و عام فراهم نبوده است بلکه و سرّی در میان ایشان به شمار میرفته است. از این رو هر امام به معرفی جانشین خود پرداخته و بنا بر معرفی جانشنیان بعدی نداشته است.