این پژوهش در پی توصیف و تحلیل ساختار منسجم نظام اندیشه های امامیه در دوران امامت امام جواد(ع) یعنی از سال ۲۰۳ تا ۲۲۰ق و همچنین نحوه تعامل آنان در نظام سیاسی خلافت عباسی در دوره ای است که از آن به عنوان دوره طلایی عباسیان یاد می شود. این کتاب، هر چند مستقیما درباره امامیه نگاشته شده، اما در اغراض نهایی اش به دنبال پیدا کردن نقش امام – به مثابه یک جایگاه سیاسیِ غصب شده- در کنترل اندیشه و به طور خاص ایده های کلامیِ دل سپردگان به نظریه امامت شیعی از سویی و همین تاثیر در نقش ها و موضع گیری های اصحاب امامیه – به مثابه یک اقلیت مطلق- در حوزه مسایل سیاسی از سویی دیگر است. این اثر، به طور مستقیم درباره امام جواد(ع) نیست، اما آشکارا بر گرد محور او به ارزیابی می پردازد.
نحوه تعاملات فکری امام با اصحاب در قالب فهم ساختار سیستم فکری امامیه، کارکردهای آن سیستم، ورودی ها و خروجی های آن و هم چنین محیط خارجی و بازخوردهای آن به طور ملموس تری قابل تحلیل است. به همین ترتیب، جایگاه سیاسی امامیه که از نظر سیاسی همچنان در اقلیت مطلق بودند و نسبت آن با تفکر امامت به طور عمده از طریق ایفای نقش های سیاسی از سویی و موضع گیری های سیاسی از سوی دیگر قابل تبیین و توجیه است. قدرت مکتب ریشه دارِ امام جواد(ع)، اعتقاد به رعایت اعتدال و میانه روی عاقلانه در همه امور و همچنین زیست سیاسی مسالمت آمیز بود. حتی نهادسازی ها -مثل نهاد وکالت- بر خلاف ظاهرش که حکومت را به ترس وا می داشت، پیش از هر چیز برای پی گیری و توسعه تئوریک حقانیت سیاسی و الهی امام بود.
پرسش اساسی که سعی شد در این پژوهش به آن پاسخ داده شود، چگونگی نظام فکری و فرهنگ سیاسی امامیه در دوران امام جواد(ع) بوده است. همچنین در محتوای این اثر عناصر، مرزها، شبکه ها و مخازن فکری در نظام فکری امامیه در دوران امام جواد(ع) مورد بررسی قرار گرفته و نقش ها و موضع گیری های سیاسی امامیه به مثابه اقلیتی سیاسی در دوران امام جواد(ع) به بحث گذاشته شده است. همچنین مبتنی بر نظریه فرهنگ سیاسی، نقش ها و موضع گیری های امامیه در قبال مسایل سیاسی به عنوان یک اقلیت، مورد بررسی قرار گرفته است.