فرهنگ نامه مولفان 1
فرهنگ نامه مولفان کتاب چهار جلدی « فرهنگ نامه مولفان » - گروهی از محققان آثار و فرهنگ‏نامه ‏هاى پدید آمده در کشورهاى عربى در ادوار اخیر، گذشته از بیگانگى زبان آنان براى ایرانیان، کاستى دیگرى نیز دارد که ضرورت انجام دادن این کار را با وجود آنها دو چندان مى‏ کند و آن کم توجهى به نویسندگان و نوشته‏ هاى شیعى یا معرفى آنان با نگره‏ هاى غیر شیعى است که به راستى با واقعیت‏هاى تاریخى نمى‏ سازد.
فرهنگ نامه مولفان اسلامی، شناسنامه علمی فرهیختگان و دانشمندانی است که از صدر اسلام و در حوزه تمدن اسلامی، اثری علمی پدید آورده و در شکوفایی فرهنگ و تمدن اسلامی و انتقال آن به نسل های آینده نقش آفریده اند.
کتاب و نوشته که برآیند جوشش فکر و حاصل پویایى اندیشه است، مایه فخر و مباهات جوامع بشرى و از شاخصه‏هاى مهم توسعه و غناى فرهنگى و نگاهبان علم و دین و فرهنگ بوده و البته به عنوان ابزارى قدرت‏مند براى انتقال صبغه و سابقه تمدنى اقوام و ملت‏ها به نسل‏هاى بعدى و ادوار پسینى، نقش آفریده‏اند.
مولفان در این اثر تلاش نموده اند تا به تحلیل و بررسی تاریخ‏نگاری زندگی پیامبر اسلام (ص) پیش از رسالت آن حضرت و نقد روایات و اخبار ساختگی در این‏باره بپردازند. پژوهش حاضر بر آن است تا این قبیل گزارش‏ها را شناسایی کرده و براساس اصول و روش ارزیابی و تحلیل، میزان اعتبار و اتقان آن‏ها را بررسی نموده و به نقد بکشد. از این رو نگارندگان ابتدا به بررسی روایات تاریخی قبل از بعثت پرداخته و مطالعه اجمالی در باب روایات زندگانی پیش از بعثت پیامبر اسلام انجام می‏دهند. سپس دیدگاه محققان معاصر را درخصوص زندگانی قبل از بعثت پیامبر منعکس کرده و میزان صحت و سقم این روایات و گزارشها را بررسی می‏نمایند.

مسلمانان که در حوزه علم و دانش، دستاوردهاى عظیم و خیره کننده داشته و از گذشته‏اى درخشان در خلق آثار علمى برخوردار بوده‏اند و خدمات گران‏بهایى به بشریت ارزانى کرده و همه جهانیان را مجذوب و مدیون خود ساخته‏ اند، بیش از هر ملتى قابل تحسین و تقدیرند.
شکل‏ گیرى دانش‏هاى اسلامى با کتابت وحى الهى آغاز شد و با ثبت احادیث و سیره نبوى رونق یافت و پس از اندک زمانى اولین مکتوبات در حوزه اسلام، بر پایه قرآن و حدیث پدید آمد و با گذشت زمان و ظهور دانشمندانى از صحابه و نسل‏هاى بعد از یک طرف و آشنایى مسلمانان با دیگر اقوام و ملل و راه یافتن نوشته‏هاى بیگانه به فرهنگ اسلامى از طرف دیگر، زمینه‏هاى شکل‏گیرى شاخه‏هاى دیگرى از علوم چون تفسیر، قرائت، تاریخ، فلسفه، کلام، طب، نجوم، ادبیات و... را فراهم کرد و در پى آن، نوشته‏هایى در آن حوزه‏ها پا به عرصه وجود نهاد و اندک اندک مسلمانان، دانش های متداول آن روز را به سیطره خویش درآوردند.
اگر مشکلات ناشى از سیاست حاکمان ناشایست سیاست پیشه پیش نمى‏آمد و استیلاى اقوام به دور از علم و فرهنگ بر دانش مسلمانان سایه نمى‏افکند و جامعه اسلامى درگیر رقابت‏هاى اقتدارگرایانه و دنیاطلبانه نمى‏شد و عالمان و اندیشه‏وران در حاشیه فعالیت‏ها جاى نمى‏گرفتند، بى‏گمان دانش آنان را متفاوت با آنچه هست مى‏یافتیم. افسوس که همین بضاعت حاصل نیز گاه با سخت‏گیرى‏ها، درشتى‏ها و رقابت‏هاى فرقه‏اى، و گاه بر اثر گذشت روزگاران و بلاهاى طبیعى، و بیش از همه، تاخت و تازهاى اقوام بیگانه و دانش ستیز، به ورطه نابودى کشیده و به وادى غفلت سپرده شد و آنچه مانده است در مقایسه با آنچه پدید آمده بود، بسى ناچیز و کم‏رنگ است و هنگام جست‏وجو در پى آثار نوشتارى اسلامى، گاه تنها نامى از آنها در کتاب‏ها به ویژه در فهرست‏ها و منابع کتاب‏شناسى مشاهده مى‏شود.
پژوهشکده تاریخ و سیره اهل‏بیت علیهم السلام با درک عظمت و اهمیت فعالیت‏هاى علمى در سرزمین‏هاى اسلامى و نیاز جامعه اسلامى به داشتن تصویرى از دانشمندان و نویسندگان اسلامى که بى‏تردید، تاریخ و هویت علمى آنان به شمار مى‏آید و هم اینکه وجهه دانش مدارى اسلام را نمایان مى‏سازد، بر آن شد تا به کشف و معرفى چهره‏هاى علمى نویسندگانى که در قلمرو اسلامى سربرآورده ‏اند، بپردازد. بى‏گمان در این میان، آثار و پدیده‏هاى آنان که خود میراث بزرگ تمدن اسلامى شمرده مى‏شوند نیز تصویر خواهد شد. البته ضرورت فهرست‏نگارى و معرفى آثار مؤلفان و حفظ سرمایه‏هاى علمى مسلمانان، از دیرباز دغدغه برخى از دانشمندان بوده و در همین راستا مجموعه‏ هایى پدید آمده که هر یک شیوه و معیار خاص خود را داشته و در این مقدمه به شمارى از آنها اشاره شده است، اما آن مجموعه‏ها، با همه ارزش و اهمیتى که دارند و بى‏تردید مأخذ عمده مطالعات کنونى ما نیز تلقى مى‏شوند، نه فرا گیرند و نه زندگى‏نامه عمومى نویسندگان و پدیدآورندگان اثر را در اختیار پژوهنده قرار مى‏دهند، به ‏ویژه آنکه هیچ‏یک از آنها، حتى آثار متأخران که تا حدى جامع ‏اند، به زبان فارسى و قابل بهره‏ گیرى براى پارسى‏دانان نیستند. بر این اساس، ضرورت انجام دادنِ چنین کارى در دستور قرار گرفت تا ضمن معرفى اجمالى مؤلف، اثر یا آثار او در یک جا فهرست شده و زمینه آشنایى پژوهش‏گران و خوانندگان با آنها و نیز منابع و مآخذى که به گونه‏اى به آنها پرداخته‏اند، فراهم شود. با این که در معرفی این نویسندگان، ابعاد مختلف شخصیتی آنان مورد توجه بوده، اما وجهه علمی – فرهنگی شان نمود بیشتری یافته است.
گفتنى است که آثار و فرهنگ‏نامه ‏هاى پدید آمده در کشورهاى عربى در ادوار اخیر، گذشته از بیگانگى زبان آنان براى ایرانیان، کاستى دیگرى نیز دارد که ضرورت انجام دادن این کار را با وجود آنها دو چندان مى‏کند و آن کم توجهى به نویسندگان و نوشته‏هاى شیعى یا معرفى آنان با نگره‏هاى غیر شیعى است که به راستى با واقعیت‏هاى تاریخى نمى‏سازد. از این‏رو سامان دادنِ این کار، فراتر از آنچه تصور مى‏شد ارزش و ضرورت یافته است.
این اثر چهار جلدی، معرفی مولفان شش قرن نخست هجری را بر اساس ترتیب الفبایی در بر دارد و ذیل نام و نسب هر نویسنده، اطلاعات زیست نامه آن فرد، همانند خاستگاه، تاریخ ولادت، دوران دانش آموختگی، سفرهای علمی، برخی استادان و شاگردان، فعالیت های سیاسی اجتماعی، تاریخ درگذشت و در نهایت کتاب ها و آثار علمی او یکجا آمده است. این معرفی نامه بر پایه داده های موجود در منابع پدید آمده، از این رو در مورد شماری از نویسندگان که گزارش های منابع در مورد آنان اندک می باشد، تنها اشاره ای کوتاه به نام و اثرشان شده است
منبع: اختصاصی پژوهشکده تاریخ و سیره اهل بیت علیهم السلام
کلمات کليدي
پزوهشکده تاریخ سیره, مؤلفان اسلامی
 
امتیاز دهی
 
 


پربازدید‌ترین مطالب

مطالب مرتبط

پربازدید‌ترین مطالب

مطالب مرتبط
مجموعه چهار جلدی «فرهنگ نامه مؤلفان اسلامی» تألیف گروهی از پژوهشگران
کتاب «اهل بیت علیهم السلام در آثار دانشمندان اندلس» - سال 1396
کتاب «دولت های شیعی در تاریخ» - سال 1395
  • 1397/10/17 دوشنبه معرفی اثر کتاب «دولت های شیعی در تاریخ» - سال 1395
    کتاب دولت های شیعی در تاریخ کاری مشترک از آقایان محمدعلی چلونگر و سیدمسعود شاهمرادی می باشد. اهم مباحث این کتاب به دولت های شیعی تشکیل شده در طول تاریخ دوره اسلامی و مسائل مختلف آنها نظیر نحوه به قدرت رسیدن، اقدامات و علل فروپاشی شان اختصاص دارد
کتاب «تصحیح و منبع شناسی کتاب الملهوف سید بن طاووس با استفاده از 57 نسخه خطی» - سال 1395
کتاب «نگاهی به تاریخ تفکر امامیه؛ از آغاز تا ظهور صفویه» - سال 1394
[Control]
تعداد بازديد اين صفحه: 638
 
logo-samandehi

آدرس: قم - میدان شهدا - خیابان معلم   پژوهشکده تاریخ و سبره اهل بیت (علیه السلام)
تلفن: 371160 - 025  داخلی 1305
ایمیل: history@isca.ac.ir

نقشه
ایتا
پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی
خانه | بازگشت | حريم خصوصي كاربران |
Guest (PortalGuest)

پ‍ژوهشكده تاريخ و سيره اهل بيت عليه‌السلام-پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامي
مجری سایت : شرکت سیگما