مسلمانان که در حوزه علم و دانش، دستاوردهاى عظیم و خیره کننده داشته و از گذشتهاى درخشان در خلق آثار علمى برخوردار بودهاند و خدمات گرانبهایى به بشریت ارزانى کرده و همه جهانیان را مجذوب و مدیون خود ساختهاند، بیش از هر ملتى قابل تحسین و تقدیرند. دانشمندان مسلمان آثار کم نظیری در علوم مختلف در جهان اسلام پدید آوردند و پایه گذار تمدنی شدند که پس از قرنها هنوز مایه افتخار است و از آن به عظمت یاد میشود. دانشمندان مسلمان علاوه بر علوم دینی، دانشهای وارداتی را نیز به خوبی پرورش دادند و ضمن توسعه و غنا بخشی به علوم مختلف دستاوردهای تازهای به جهانیان عرضه داشتند. درک عظمت این فعالیتهای علمی نیاز امروز جامعه اسلامی به شمار میرود؛ چرا که بخش مهمی از هویت علمی و تمدنی مسلمانان است و همین ضرورت معرفی آثار آنان را مینماید؛ نکتهای که از دیرباز توجه دانشمندان را برانگیخته و آثاری در این زمینه پدید آوردهاند که درخور امتنان است؛ اما برخی اشکالات و کاستیها و عدم جامعیت و کار آمد نبودن برای فارسی زبانان بازنگری و تدوین آثار جدید را ضروری ساخت. فرهنگنامه مؤلفان اسلامی در چهار جلد و به منظور رفع این کاستیها به رشته تحریر در آمده و ضرورت پرداخت به این مسئله در جلد نخست این مجموعه به تفصیل آمده است.
کتاب پیش رو شناسنامه علمی فرهیختگان و دانشمندان قرن اول تا ششم هجری است که در حوزه تمدن اسلامی، اثری علمی پدید آورده و در شکوفایی فرهنگ و تمدن اسلامی و انتقال آن به نسلهای آینده نقش آفریدهاند.
با این که در معرفی این نویسندگان، ابعاد مختلف شخصیتی آنان مورد توجه بوده، وجهه علمی – فرهنگیشان نمود بیشتری یافته است.
اثر حاضر ذیل نام و نسب هر نویسنده به اطلاعات زیستیای چون خاستگاه، تاریخ و ولادت، دوران دانش آموختگی، سفرهای علمی، برخی استادان و شاگردان. فعالیتهای سیاسی – اجتماعی، تاریخ درگذشت اشارت کرده و در نهایت از کتابها و آثار علمی وی یاد نموده است. این معرفینامه بر پایه دادههای موجود در منابع بنیان دارد؛ از این رو در مواردی که گزارش منابع اندک و مختصر است، به ثبت نام و اثر نویسنده بسنده شده است.