اختلاف میان همسران جزیی از زندگی است که در صورت چاره نشدن می‌تواند روابط میان آنان را با تنش همراه سازد. سؤال این پژوهش آن است که پیامبر(ص) و امامان به عنوان پیشوایان جامعه اسلامی با اختلافات میان همسران چگونه مواجهه‌ای داشته‌اند؟ پرسشی که پاسخ آن با رجوع به داده‌های دیرین‌نگاشته‌های تاریخی، حدیثی و تفسیری در شناخت زمینه‌های اختلاف و آگاهی از راه‌کارهای معصومان برای مصون ماندن از اختلاف یا برون‌رفت از تنش فراهم آمده است. یافته‌ها نشان از آن دارند که این پیشوایان در گام نخست بر آن بوده‌اند تا با ارائه رهنمودهایی ناظر به دو مقطع خواستگاری و زندگی مشترک، مرد و زن را از افتادن در بستر اختلاف‌ها به دور نگاه دارند. توجه به بایستگی‌هایی جسمانی و اخلاقی، رعایت برخی هم‌شأنی‌ها و توجه به فرهنگ ازدواج نمونه‌ای از توصیه‌های قبل از ازدواج و ابراز علاقه، صبر، وفای به عهد، همدردی در ناگواری‌ها، پرهیز از غیرت‌ورزی نابجا، احترام به حق مالکیت زن و تعامل همسرانه مواردی از رهنمودهای ناظر به دوران زندگی مشترک هستند. زمانی هم که زندگی زناشویی همسران به تبع اختلاف‌ها به تنش دچار می‌شده است تلاش بر آن بوده است تا با ارائه راه‌کارهایی بسان بخشش، میانجی‌گری و الگودهی‌های عینی ضمن حل اختلاف آسیبی متوجه زندگی مشترک آن‌ها نشود. آن هنگام که تنها راه، جدایی بود ضمن آن‌که می‌بایست دلیل منطقی برای آن وجود می‌داشت، حفظ منافع فرزند و بازماندن مسیر برای بازگشت به زندگی مشترک را مدنظر داشته‌اند.