
تطور مفهومی «ارهاص» به لحاظ کمّی و کیفی نمایانگر تغییر دامنۀ معنایی آن در طول تاریخ است. از آنجا که بررسی تاریخچه ورود این اصطلاح در منابع و ردّیابی تاریخی و تحولات معنایی آن مورد توجه پژوهشگران نبوده، تحقیق حاضر به این مهم پرداخته و رویکردهای نویسندگان متقدم و معاصر را بیان میکند. نبودِ اثر مستقل پژوهشی درباره تطور معنایی اصطلاح «ارهاص» در منابع، خلأ پژوهشی بوده و واکاوی آن ضروری است.
بر اساس دستاورد تحقیق، تا قرن دهم اصطلاح «ارهاصات» از نظر کمّی در منابع تاریخی، تفسیری و کلامی کاربرد اندکی داشته، اما از قرن دهم بهطور مبسوط در معنای مصطلح استفاده میشود. از نظر کیفی، ابتدا مفهوم «ارهاص» توسع معنایی داشته و زیرمجموعه خوارق عادات بوده است، اما از قرن پنجم دایرۀ معنایی آن تنگتر میشود، گرچه در آثار معاصران بار دیگر این توسّع معنایی با قرار دادن ارهاصات در مجموعه خوارق عادات رخ میدهد.